Av Köpeklerinde APORT Eğitimi
Av köpekleri, av sırasında görevlerini başarıyla yerine getirebilmeleri için uygun eğitimle donatılmalıdır. Aport eğitimi, av köpeklerinin av edindikten sonra nesneyi geri getirmeleri için öğretilen önemli bir beceridir. Bu eğitim, köpeğin avcılık becerilerini geliştirmesi ve sahibi ile olan iletişimini güçlendirmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Aport Eğitiminin Aşamaları
Aport eğitimine başlamadan önce, köpeğin temel itaat komutlarını öğrenmiş olması gerekmektedir. Aport eğitiminde izlenebilecek temel aşamalar şunlardır:
- Başlangıç: Köpeğe nesne tanıtılır. İlk başta, köpeğin ilgisini çekmek için oyuncak veya av nesneleri kullanılabilir.
- Teşvik: Köpek nesneyi aldıktan sonra ödül ile teşvik edilmeli. Bu, köpeğin motivasyonunu artıracaktır.
- Getirme: Köpeğin nesneyi geri getirmesi sağlanmalı. Bu aşamada, köpeğin komutlara uyum sağlaması gözlemlenmelidir.
- İkna: Köpeği başarılı bir şekilde geri dönüş yapması için ikna etmek. Sürekle ödül ve övgü ile cesaretlendirilmelidir.
Sonuç
Av köpeklerinin aport eğitimi, hem av sırasında hem de günlük hayatta güvenilir bir ortak olmaları için gereklidir. Bu eğitim, sabır ve tutarlılık gerektiren bir süreçtir. Köpekle güçlü bir bağ kurulmasını sağlayarak, başarılı avcılık deneyimlerinin kapılarını aralar.
Şunu unutmamak gerekir ki, iyi aport etmeyen (vurulan avı bulup getirmeyen) bir köpekle av, yarım kalmış bir avdır. Köpeğinizin av araması ve ferması ne kadar iyi olursa olsun eğer aportu yoksa veya zayıfsa avınızı kaybedebilirsiniz. Veya avı sıkıyorsa elinize kıyma olmuş bir kuş geçtiğinde netice çok da değişik değildir. Bunun için aport eğitimi de diğer bütün eğitimler kadar önemlidir.
Köpeğinizle daha küçük yaşta bile oynarken ağzındaki bir şeyi
katiyen çekiştirerek almayın veya bunun oyununu oynamayın. Sert ağızlı olmasına
ve avı çiğnemesine sebep olursunuz. Sıkmamaya alışması için en iyi yol, sert
kıllı bir tahta fırçasını taşıtmak, onunla oynatmaktır.
Fırçayla oynarken getirmesi için attığınız zaman, fırçayı ağzına aldığında
ondan biraz kaçarak ağzında fırçayla sizi kovalamasını sağlamaya çalışın.
Durduğunuz zaman da yanınıza çağırın. Gelince BIRAK emrini vererek fırçayı
elinize bıraktırın. Eğer bırakmazsa, kulağını kaldırıp içine üfleyin, burnuna
üfleyin veya alt çene duduklarını dişleri üzerine bastırarak sıkın ve devamlı
BIRAK deyin. Fırçayı zorla ağzından çekmeyin.
Yanınıza gelmediği takdirde katiyen kovalamayın. Kesin emirle yanınıza çağırın
veya oyunu bırakın. Biraz sonra tekrar edin.
Kısa birkaç denemeyle köpeğinizin aport işini yapıp yapmayacağı belli olur.
Eğer attığınızı getirmeye hiç niyetli görünmüyorsa o zaman zorlayıcı iki metod
vardır.
Bu iki yoldan birincisi köpeğe biraz daha şans veren daha yumuşak bir yoldur.
Yalnız bunda sizin biraz daha sabırlı olmanız gerekmektedir. Köpeğin alt
dudaklarını dişlerine bastırarak ağzını açıncaya kadar sıkın. Bir yandan da
devamlı APORT diye emri tekrar edin. Ağzını açınca fırça veya tahta parçasını
ağzına koyup, elinizle de ağzından atamayacağı şekilde iki çenesini tutun. Aynı
zamanda da okşayın. Bunu belki yüz defa tekrar etmeniz gerekebilir. Daha
sonları elinizle ağzını tutmadan da ağzındakini bırakmayacaktır. O zaman
tahtayı ona doğru uzatıp, APORT emrini tekrar edin. Uzanıp alınca okşayın.
Yavaş yavaş mesafeyi açın. Daha sonra da bir kaç metre ileri atıp kendinize
getirtin. Eğer bu metotla başarı sağlanamazsa o zaman, iyice zor kullanmak
gerekecektir.
Köpeğinizin boynuna bir sıkma zincir tasması (eğitim tasması) takın ve boğazını
iyice sıkacak şekilde kaldırın. Bir müddet sonra nefes alamadığı için ağzını
açacaktır. O zaman bir yandan APORT diyerek, bir yandan da ağzına fırça veya
tahtayı verin. Aynı anda zinciri gevşetin ve elinizle iki çenesini tahtayı
atamayacağı şekilde tutun. Okşamayı ve yumuşak sözler söylemeyi ihmal etmeyin.
Çok acımasız bir metod gibi görünmesine rağmen iki gün içinde neticeye
varacaksınız. Tahtayı yere bıraktığınızda, APORT dediğiniz zaman eğilip
almıyorsa o zaman, tekrar sıkma zincirini takın ve kayışını da zincire takın.
Kayışı ayağınızın altından geçirerek APORT diyerek kuvvetli olarak çekin.
Hayvanın başı zorlanacak ve ister istemez eğilerek tahtayı ağzına alacaktır. En
kötü ihtimalle, bu metodla bir hafta içinde APORT ettirmeyi başarmış
olacaksınız.
Köpeğiniz için bu tatsız olay çok kısa bir zamanda çok zevk duyduğu bir iş
haline gelecektir.
Artık tahta veya fırçayı o farkında değilken, daha önce öğrettiğiniz el
işaretleriyle hayvanı yönlendirerek aratabilir, buldurabilirsiniz. Büyük bir
zevkle size getirecektir.
Ava başladığı zaman kuşu sıkarsa, hiçbir zaman dövmeyin. Bütün öğrettiklerinizi
bir anda silebilirsiniz. Sert fırça en iyi öğreticidir.
Köpeğinizin eğitiminde balık oltası kamışı size zaman kazandırırken, köpeğinize
de ondan ne istediğinizi anlatmakta yardımcı olacaktır.
Bir kamış oltası veya herhangi bir uzun kamışın ucuna bağlayacağınız üç
metrelik bir misina ile bunun da ucuna bağlanacak bir tavuk kanadı, köpeğiniz
için bir oyun olmayıp av öncesi en ciddi eğitimi verebileceğiniz bir araç
olacaktır.
Yalnız, daha önceki derslerde öğretilen KAL, DUR veya STOP emrini, yavrunun çok
iyi öğrenmiş olup bu emre tamamen itaat eder olması lazımdır.
Bu basit gereçle eğitim, köpeğinizin birçok defa ava giderek öğreneceği ve av
heyecanı içinde daha uzun zamanda öğreneceklerini bahçenizde veya tarlada
zamandan tasarruf ederek öğretmenize yarayacaktır. Tabii ki köpeğiniz bahçede
av yapmasını öğrenecek değildir. Fakat, av sırasında karşılaşabileceği
durumları ve dinlemesi lazım olan emirleri, benzer durumlar yaratılarak ve ne
yapması gerektiği anlatılarak ilerideki avları için eğitilmesine, bu sistem
yardımcı olacaktır. Kamış ve kanatla neler öğretilecektir?
1- Kuşun üstüne konarsa kaçıracağı,
2- Ferma durmayı,
3- KAL emrinin av sırasındaki kullanılışı,
4- Ferma duruşta biçim,
5- Yeni bir emir, YAVAAAŞ. Kuşa yavaş sokulmak,
6- Ferma sırasında avcı ne taraftan gelirse gelsin, fermayı bozmamak,
7- Yeni bir emir, (hızlı olarak) HAYDİ veya TUT diyerek kuşu kaldırtmak ve
hemen arkasından KAL emriyle, kuşu kovalamasını önlemek,
8- Eğer bir arkadaşınızın misineye bağlı kanada ferma durmaya alıştırdığınız
köpeği varsa, o ferma dururken sizin yavrunuzun da onun fermasının yanında
ferma durarak onu "onore" etmesini öğretmek.
Bütün bu sayılanlar nasıl öğretilecek?
Köpeğiniz KAL emrini öğrenince siz de bu kamışa bağlı kanat eğitimine başlayın.
Kanadı havada sallamaya başlayınca köpeğiniz de onu kovalamak için deli
olacaktır. Bu oyuna heveslenmeyen hiçbir köpek yoktur. İlk başlarda fazla
hevesli görünmezse, kanadı yanına bırakarak yavaş yavaş çekin. Sonunda buna
dayanamayacak ve kovalayacaktır. Bir iki defa yakalamasına bırakarak iyice
heveslendirebilirsiniz.